Hoe krijg je als gemeente grip op bewindvoering?

Zo’n beetje iedere gemeente waar ik kom, of wiens medewerkers ik spreek, klaagt over hetzelfde: “Wij betalen de kosten voor bewindvoering, voor onze kwetsbare burgers, maar hebben helemaal geen grip op de kwaliteit van het geleverde werk.” of woorden van gelijke strekking. En dat is inderdaad frappant te noemen, want als betaler ben je ook bepaler, zo zou je denken. Behalve dus bij bewindvoering. Daar mag je als gemeente alleen voor betalen en dan maar hopen dat het allemaal goed blijft gaan. Ik hoop u met dit blog een handvat te bieden hoe dat anders kan.

Binnen de regels van de wet, zit genoeg ruimte voor kwaliteitscontrole.

U heeft er slechts 1 ding voor nodig: toestemming van de betreffende cliënt. En die is gemakkelijk te verkrijgen ook. Immers, u heeft er ook echt wat voor te bieden als gemeente. Maar laten we bij het begin beginnen.

Veel gehoorde opmerking

Een veel gehoorde opmerking van gemeenteambtenaren is dat ze als gemeente (graag) de kosten voor bewindvoering op zich nemen voor hun kwetsbare burgers, maar niet zoveel invloed kunnen uitoefenen, dat debacles zoals laatst in Limburg (Zie: Bewindvoerders stelen niet) kunnen worden voorkomen. Ik hoorde die opmerking voor het eerst bij mijn eigen gemeente, een paar jaar geleden, maar in de loop der tijd hoorde ik een soortgelijke opmerking bij veel meer gemeenten. Waar men feitelijk over klaagt is dat men pas weet dat er iets mis is, als het feitelijk al te laat is. En omdat controle door de rechtbank niet sluitend is te krijgen vanwege het enorme aantal dossiers, is het inderdaad wachten tot een slecht functionerende bewindvoerder boven komt drijven doordat cliënten gaan klagen. Maar hoe verander je dat dan, zult u zich afvragen?

Door het voor cliënten gemakkelijk te maken.

Als buitenstaander, bijvoorbeeld familielid of belangenbehartiger van een onder bewind gestelde (hierna: cliënt of cliënten) kun je met een handtekening van de betreffende cliënt, meekijken met het werk van de bewindvoerder. Je kunt stukken opvragen, vragen stellen en je commentaar leveren, indien nodig. In mijn praktijk is het al veelvuldig voorgekomen dat ik, met toestemming van cliënt, me heb gewend tot de betreffende bewindvoerder en door het opvragen van de stukken, vragen te stellen en mijn zienswijze te delen, wat goeds voor de betreffende cliënt heb kunnen realiseren. In 95% van de gevallen een kwestie van aan cliënt verduidelijking geven over waarom zaken lopen zoals ze lopen, maar in ongeveer 5% van de gevallen bleek er toch wat meer aan de hand en moest er of door de bewindvoerder een aanpassing worden gedaan, of moest er anderszins wat veranderen. Bijvoorbeeld een extra voorziening aanvragen of het budgetplan aanpassen. In inmiddels 8 jaar tijd hebben we samen met cliënt twee keer een probleem bij de rechtbank gemeld. In beide gevallen zijn er vele duizenden euro’s terug gevloeid naar de boedel van de betreffende cliënt. In een geval zelfs meer als € 25.000,-

Hoe maak ik als gemeente mogelijk dat cliënt eerder in beeld komt bij problemen?

Als gemeente zou je je eigen kwaliteitscontrolesysteem kunnen optuigen, zonder dat je daarvoor je hele organisatie hoeft te reorganiseren of zwaar uit te breiden. Want controleren waar het geld blijft, doet u als gemeente al. Waarom die kennis en kunde niet inzetten voor het, in belang van uw kwetsbare burgers, periodiek controleren van clientendossiers. En u gaat natuurlijk niet het werk van anderen nog eens dunnetjes overdoen, maar u pikt van iedere in uw gemeente actieve bewindvoerder, bij tijd en wijle en met toestemming van de betreffende cliënt, een compleet dossier uit de caseload die u door uw eigen rekenmeesters compleet laat doorrekenen en nakijken op eventuele fouten of onvolkomenheden. U geeft daarbij de garantie aan de betreffende cliënt dat, indien er onvolkomenheden worden gevonden, dat de cliënt daar geen nadelige gevolgen van ondervind die zijn stabiliteit onderuit halen. Immers, cliënt is in deze geen verantwoordelijke partij en hoort daar dus ook niets van te merken in levensstandaard. Die is meestal al minimaal.

En u publiceert ook over de resultaten.

Want net als in de zorg, is er niks mis met openheid over de kwaliteit van geleverd werk. En u als gemeente bouwt zo inzicht op in de kwaliteit van geleverd werk, per bewindvoerder. En niets staat u in de weg om bewindvoerders waar het even wat minder gaat, wat vaker te auditeren. Wel gaat u prudent om met de door u verkregen inzichten. Dus niet op uw website een klassement beste bewindvoerders, maar wel een mogelijkheid voor burgers om te informeren of u het wel of geen goed idee vindt met een bepaalde partij in zee te gaan. Omdat ik ervan uit ga dat eventuele opmerkingen vanuit de gemeente richting de gecontroleerde bewindvoerder ook zorgen voor verbeteringen in de werkwijze, lijkt me het beter geen exacte cijfers per gecontroleerde bewindvoerder te publiceren. Tenzij daar een duidelijke aanleiding voor is, uiteraard. Maar dan nog is het beter dit met de branchevereniging kort te sluiten zodat die eventueel kunnen ingrijpen.

Zo komen de gezamenlijke gemeenten vanzelf tot een goed inzicht.

Want u bouwt vanzelf een gegevensset op die u via de VNG zou kunnen bundelen. En uiteraard kunt delen met de branchevereniging. Ik denk dat als iedere gemeente erna streeft om al zijn bewindvoerders eens per drie jaar te auditeren, we de rotte appels sneller vinden, de zwakke broeders kunnen identificeren en zowel u als gemeente, als ook de branchevereniging bewindvoerders daar een flinke kwaliteitsverbetering mee kunnen behalen. Want 95% doet zijn werk naar behoren. En de rest vindt u op deze manier vanzelf.

Althans, dat vind ik.

Hoe misbruik je de wet Damocles, Voor eigen gewin? Een handleiding.

Artikel 13b van de Opiumwet, wordt ook wel liefkozend de wet Damocles genoemd. Dit naar het zwaard van Damocles, na het hieronder beschreven verhaal uit de Griekse oudheid.

Damocles

(Citaat komt uit Wikipedia) “Damocles (Grieks: Δαμοκλῆς, Damoklē̂s), letterlijk “Roem van de Mensen”, was in de Griekse Oudheid een hoveling van Dionysius de Oudere, tiran van Syracuse. Hij was een vleier die tegen Dionysius zei hoe jaloers iedereen wel op hem was. Dionysius bood hem daarop op een dag een banket aan in zijn paleis. Eerst vond Damocles het fijn om in die weelde te leven, tot hij merkte dat er boven zijn hoofd door Dionysius een zwaard aan een paardenhaar was gehangen om het gevaar te laten zien waardoor iemand, die gelukkig of machtig is, voortdurend wordt bedreigd. Onmiddellijk verloor Damocles de wil om in voortdurende weelde te leven.

De wet Damocles

Artikel 13b geeft iedere gemeente in Nederland de vrijheid om middels bestuurlijk ingrijpen, drugshandel aan te pakken en te voorkomen. Daartoe hebben de gemeenten in Nederland een handleiding opgesteld hoe te handelen bij een verdenking of het vaststellen van drugshandel.

De dagelijkse praktijk in het uitvoeren van de wet Damocles

In de dagelijkse praktijk wijken nogal wat gemeenten af van wat de wet beoogd heeft, en hetgeen stond beschreven in de begeleidende brief van de regering. Want beoogd werd weliswaar dat de gemeenten de nodige middelen in handen kregen om de “war on drugs” te kunnen voeren, maar ook werd bedoeld dat er immer met maatwerkoplossingen gewerkt diende te worden, eerst een waarschuwing diende te worden gegeven, indien er al dan niet terecht drughandel werd vermoed. Wel waren de criteria om handel te kunnen vermoeden, zeer scherp geformuleerd, namelijk het bezit van meer als 0,5 gram harddrugs, 1 XTC pil of meer als 1 gram softdrugs. Immers, je mag legaal 5 gram softdrugs per keer aanschaffen in een koffieshop. En komt het zover dat de politie komt vragen om jouw woning te mogen controleren, en wordt er ook maar een halve kruimel meer gevonden, dan gaat je woning onherroepelijk dicht. Voor drie maanden. Dat betekent einde huurcontract of hypotheek. Huis weg, weggezet als drugsdealer, maatschappelijke positie naar de knoppen. En met dank aan Ridiouan Taghi, met nog meer onderbouwing als voorheen, zo vinden de dames en heren ambtenaren en gezagsdragers.

Maar stel je nou toch eens voor….

  • Jij bent mijn buurman en we hebben onderling een langlopend conflict.
  • Ik ben je ex en we zijn net uit elkaar en dat zit mij nog erg dwars.
  • Jij bent mijn baas, die ene ambtenaar die de vergunning van mijn dakkapel afwees, een vervelende leraar van mijn school, of een klasgenoot waar ik een grondige hekel aan heb.

Dan is het voor mij een appeltje eitje om jou ook zo’n Damocles maatregel aan te smeren. En nu denk jij: Ha Vlaminckx, maar dat vecht ik dan wel eventjes aan bij de gemeente en de rechter en dan komt het zeker goed, want bewijs hebben ze niet… Dan zeg ik jou: Fout! De gemeente mag bij het aantreffen van meer als bovengenoemde hoeveelheden, ervan uitgaan dat je een dealer bent en daarvoor elke maatregel op bestuurlijk niveau voor opleggen die men goeddunkt. Niks wordt er inhoudelijk getoetst, niet door de gemeente en niet door de rechter. En hoe kan het dan dat er bij jou überhaupt wat te vinden is, en weet de politie ook precies waar ze moeten zoeken? Omdat ik als jouw rancuneuze medeburger dat bij jouw heb binnengebracht en heb verstopt. En dat niet alleen. Geheel anoniem heb ik desnoods in vereniging met anderen, getipt via meld misdaad anoniem dat jij het spul verkocht aan minderjarigen waaronder mijn kind, die ik ermee betrapte.

En als je het dan geloofwaardig in elkaar steekt

Dan heb je als jouw tegenstander in deze, een leuk pakketje samengesteld. Namelijk een digitaal weegschaaltje van een euro of tien uit China, meerdere handelseenheden drugs, uiteraard wat contant geld, en dit alles netjes opgeborgen in een klein doosje en weggestopt in een klein hoekje zodat je het niet meteen ziet liggen, en waar jij als slachtoffer ook niet dagelijks kijkt. En dan denkt u wellicht dat handelseenheden drugs niet zomaar aan te komen zijn, maar dan heeft u het ontzettend mis. Want stel ik wil u als wietdealer neerzetten, dan zijn drie kleine zakjes wiet van een euro of zeven per stuk, zo gehaald bij een coffeeshop. Samen met een goedkoop digitaal weegschaaltje, vaak niet groter als een bankpas, en met nog een paar tientjes “wisselgeld”, om het geloofwaardiger te maken, kan de hele stunt voor rond de zes tientjes aan onkosten uitgevoerd worden. Met een smoesje praat je jezelf bij je buurman binnen, of dat laat je doen door een ander, en verstopt het samengestelde plastic of blikken doosje netjes ergens onopvallend. Maakt het alleen maar geloofwaardiger.

En op een dag verschijnt er ineens politie aan jouw deur met het verzoek jouw woning te mogen controleren op de aanwezigheid van drugs.

Daar hoeft je niet aan mee te werken, en ik adviseer je ook zeer nadrukkelijk, daar ook niet aan mee te werken ook, want een zogenaamde machtiging tot binnentreden, ook wel een huiszoekingsbevel, genoemd zullen ze niet bij zich hebben. Maar ze mogen in het kader van hun functie liegen dat ze barsten, en dus met allerlei dreigementen komen in een poging jou te bewegen mee te werken. En jij als onschuldige en verder niets vermoedende brave burger, gaat dan denken dat je medewerking verlenen, jouw onschuld zal bewijzen, dit terwijl het tegendeel dan waar zal blijken te zijn. En zijn ze eenmaal binnen, dan is het gelukt, en stort in minder als een halfjaar heel jouw leven, zoals je dat ooit kende, als een kaartenhuis in elkaar. Weg huis, baan, echtgenoot of echtgenote, en vrienden- en kennissenkring. Want niemand die daarna in de krant gelezen heeft wat er is gevonden, zal jou nog geloven, steunen of willen helpen. En wij hebben de macht om zo majeur in iemands leven in te grijpen, uit handen gegeven aan wat ambtenaren. En geen rechter die hun werk nog inhoudelijk wil toetsen. Nee mevrouw / meneer, bestuurlijke vrijheid heet dat.

Maar ook als je niet een oor wordt aangenaaid

Kan het je overkomen. Want weet jij zeker wat er allemaal wel of niet aanwezig is op de kamer van jouw puber? Wellicht hebben ze met wat vrienden gelapt om wiet te gaan halen, en ineens ook veel gehaald. Want hoe meer geld je geeft, des te goedkoper je het meekrijgt. Want het is net de gewone economie, die drugshandel. Het zal dan wel ergens droog bewaard moeten worden.. Wellicht verdiend uw hardwerkende student in de dop er een leuk zakcentje mee bij. Daar komt u pas achter als het te laat is.. En zo zijn er 1001 scenario’s te bedenken hoe het iedere brave burger kan overkomen. Inclusief met kwade opzet. Geen toetsing door een rechter. Geen enkele bewijslast noodzakelijk. Het moet voorhanden zijn. Meer niet.

Werk maken van toetsing.

Nadat het mij is overkomen in 2016, en feitelijk drie jaar na dato nog steeds overkomt, want ik ondervindt op dagelijkse basis nog steeds de gevolgen van de mij opgelegde maatregel. Terwijl bezit door het openbaar ministerie als onbewezen is geseponeerd en dat wat mij verweten werd op drijfzand bleek gebaseerd. Puur rancune van mijn ex. Dat was alles. En in de politierapportage lees je de ingekomen anonieme tips terug en wat er was gevonden. Een hoeveelheid die je op straat was afgenomen zonder verdere vervolging. De twee verklaringen dat het niet van mij was, en mijn gemotiveerde weerlegging van alle aan mij verweten feiten ontbraken geheel in de rapportage van de betreffende wijkagent. En dat mag. Op ambtseed. Wordt nog als zoete koek gevreten door gemeente en rechtbank ook. Want weglaten is geen liegen. Bij ons thuis noemde ze je dan een nsb-er. In deze maatschappij en tijd heet dat een gedegen stukje politiewerk.

Dus gaan we maar weer.. Allemaal op kosten van de Staat der Nederlanden en mijn gemeente.

Herhuisvestingskosten, herinrichtingskosten, kosten voor opvang, begeleiding en medische zorg. En in mijn geval maal twee, is wat u via de belastingen bijdraagt aan dit hele verhaal. Want iedereen moet wonen. En kunnen zitten. TV kunnen kijken en slapen en koken. Dus dank jullie wel allemaal. Ik zal er een mooie bank met bijpassend interieur voor gaan uitzoeken, hopelijk binnen niet al te lange tijd. Uiteraard houdt ik u op de hoogte.

Fijne feestdagen en een fantastisch 2020!